XAML Editörleri

WPF ya da Silverligth’la uğraşan programcılar Visual Studio’nun XAML editörünü genelde beğenmez ve farklı editör arayışına girer. Şüphesiz Expression Blend iyi bir editör ancak farklı alternatifleri de yok değil. Örneğin XAMLPAD, SDK içinden çıkan basit ama güzel bir editör ya da KAXAML bir 3. parti editör olarak tavsiye edilebilir.

Reklamlar

Ücretsiz Free SP Generator , Dinamo Çıktı !

C ve Sistem Programcıları Derneği eğitmenlerinden Aykut TAŞDELEN’in geliştirdiği ücretsiz bir araç olan DinamoSPGenerator çıktı.
SQL Server üzerinde uygulama geliştirenlerin sıkça yaşadığı bir sorun olan CRUD işlemlerinden sorumlu stored procedure’leri elle yazmaya bu araç sayesinde ihtiyaç kalmıyor. Bu aracı aşağıdaki adresten sıkıştırılmış bir dosya biçiminde indirip açmanız ve içinden çıkan setup.exe’yi çalıştırmanız yeterli. Start menüsünde “CSD” isimli bir klasör içinde oluşacak olan kısayoldan uygulamanızı çalıştırabilirsiniz.

Dikkat : 18 Kasım 2010 itibariyle uygulamanın eski versiyonu zaman aşımına uğramaktadır Bu nedenle kullanmaya devam etmek isteyenler aşağıdaki download linkinden yeni versiyonu indirip yine ücretsiz kullanmaya devam edebilirler.

http://www.aykuttasdelen.net/downloads/Dinamo_SPGenerator_Kurulum.zip

Bir sihirbaz mantığıyla yazılmış olan bu araçta kullanılan teknoloji; WPF (Windows Prensentation Foundation). Ayrıca çok kısa bir zaman içinde bu aracın Visual Studio ile entegre çalışan bir eklenti add-on biçimi de kullanıma açılacak.

C ve Sistem Programcıları Derneğinde vermekte olduğum eğitimlerde öğrenci arkadaşlara bir örnek teşkil edebilmesi için yazdığım bu uygulamayı diğer yazılımcı dostlarımla da paylaşmak istedim. Amacım öğrencilerimi hazır yazılmış 3. parti araçlar veya bileşenler kullanmak yerine bilinç düzeylerini arttıracak, arka planında (kendileri geliştirdiği için) ne olup bittiğini bildikleri yapıları kullanmaya teşvik etmek. Diğer  klişe eğitim kurumlarından farklı bir vizyonla kendi derleyicimizi kendi işletim sistemimizi yazmak ve bunu da diğer meslektaşlarımızla paylaşmak vizyonumuzun bir projeksiyonu. Benzer şekilde bundan sonraki ASP.NET eğitimlerinde IIS’e alternatif basit bir web sunucu ile tarayıcı geliştirmek ve onları kullanmak cihetine gideceğiz.

WPF MVC Patern’i Nedir

WPF ‘te MVC (Model View Controller) Patern’i Nasıl Kullanılır ?

Not : Bu yazı Aykut TAŞDELEN’in WPF kitabından alıntıdır izinsiz kullanımı suçtur ! Konuyla ilgili diğer kısımlar kitapta yer almaktadır.

MVC (Model-View-Controller) patern’inin kısaca ne olduğunu anlatmak, hatta kabaca bir tanım getirmek gerekirse;

  • Model nitelemesi; uygulamanın üzerinde çalıştığı verileri,
  • View; model’in sunumunu,
  • Controller ise; klavye, mouse, stylus gibi sistem girdilerinin ve bunlara ilişkin event’lerin yönetimini ifade etmektedir.

Gevşek bağlı modüllerden oluşan böylesi bir sistemin esası; parçalar arasındaki doğrudan referans’ları azaltmaktır. Yapılması gereken şey; parçalar arasında interface’ler veya soyut sınıflar kullanılarak (dependency injection ve object mocking diye bilinen kavramlar) gevşek bağlar oluşturulmasıdır.

MVC’nin WPF’teki İmplementasyonu

WPF’te MVC patern’i implemente edilirken şu dört  temel WPF özelliğinden faydalanılır. Bu özelliklerin tümü, MVC’ye ilişkin Model-View-Controller kısımlarının birbirlerine loosely coupled yani gevşek bağlı olmasını sağlar.

  1. Rotalanmış Komutlar (Routed Commands)
  2. Veri Bağlama (Data Binding)
  3. Collection View
  4. Kaynak (Resource) kullanımı

Örnek : Aşağıdaki uygulamada MVC patern’inin nasıl kullanılabileceği gösterilmektedir. Senaryo kısaca şöyledir :

Model kısmında yer alan CStok sınıfı ve bu sınıf türündeki nesneleri bir kolleksiyon olarak barındıran StokCollection uygulamanın üzerinde çalıştığı verileri ifade eder. Amaç bu kolleksiyonun elemanlarının bir ListBox’ta gösterilmesidir. Ancak listeleme gibi görevleri (aksiyonları) işleyen bir de Controller isimli sınıf söz konusudur.

MVC’ye ilişkin temek unsurlar ve bu unsurları temsil eden sınıflar ekran çıktısında da görüldüğü gibi ayrı ayrı klasörlere alınmıştır. Şüphesiz gerçek hayatta bu sınıfların ayrı ayrı dll’lerin içinde yer almaları tercih edilmelidir.

 

Şekil 11.3 :Uygulamanın temel yapıları

Model Kısmı

using System;

using System.Collections.Generic;

using System.ComponentModel;

using System.Collections.ObjectModel;

namespace WPF_MVC.Model

{

    public class CStok : INotifyPropertyChanged

    {

        private int m_StokID;

        public int StokID

        {

            get { return m_StokID; }

            set { m_StokID = value; }

        }

        private int m_Adet;

        public int Adet

        {

            get { return m_Adet; }

            set

            {

                m_Adet = value;

                OnChanged(“Adet”);

            }

        }

        private string m_Urun;

        public string Urun

        {

            get { return m_Urun; }

            set

            {

                m_Urun = value;

                OnChanged(“Urun”);

            }

        }

public CStok(int StokID, string urun, int adet)

        {

            m_StokID = StokID; 

            m_Adet = adet;

            m_Urun = urun;

        }

        public event PropertyChangedEventHandler PropertyChanged;

        protected void OnChanged(string prop_name)

        {

            if (this.PropertyChanged != null)

            {

                PropertyChanged(this,
                   new PropertyChangedEventArgs(prop_name));

            }

        }

    }

    //////////////////////////////////////////////////////////
 

    public class StokCollection : ObservableCollection<CStok>

    {

        public static StokCollection Yukle()

        {

            StokCollection stoklar = new StokCollection();

            stoklar.Add(new CStok(1, “CD-ROM”, 200));

            stoklar.Add(new CStok(2, “Mouse”, 10));

            stoklar.Add(new CStok(3, “Pinter”, 23));

            return stoklar;

        }

    }

}

View Kısmı

StokEkrani.xaml
<Window x:Class=”WPF_MVC.StokEkrani”

    xmlns=”http://schemas.microsoft.com/winfx/2006/xaml/presentation&#8221;

    xmlns:x=”http://schemas.microsoft.com/winfx/2006/xaml&#8221;

    Title=”StokEkrani” Height=”300″ Width=”300″>

    <Grid>

        <ListBox Margin=”12,11,12,45″ Name=”lstStoklar” />

        <Button Height=”26″ Margin=”14,0,10,10″ Name=”btnListele”
                VerticalAlignment=”Bottom”
                Click=”btnListele_Click”>Listele</Button>

    </Grid>
</Window>

——————————————————

StokEkrani.xaml.cs

using WPF_MVC.Controller;

using WPF_MVC.Model;

namespace WPF_MVC

{

    public partial class StokEkrani : Window

    {

        private StokController controller;

        public StokEkrani()

        {

            InitializeComponent();

            controller = new StokController(this, StokCollection.Yukle ()); 

        }

        private void btnListele_Click(object sender, RoutedEventArgs e)

        {

            controller.Listele(); 

        }

    }

}

Controller Kısmı

Controller.cs

using System;

using System.Collections.Generic;

using System.Windows;

using System.Text;

using WPF_MVC.Model;

using System.Windows.Controls;

using System.Windows.Data;

namespace WPF_MVC.Controller

{

    public interface IController

    {

        void Listele();

        // …

    }

    public class StokController : IController

    {

        private StokCollection m_stoklar;  // Model

        private StokEkrani m_Wnd;          // View  

        public StokController(StokEkrani wnd, StokCollection stoklar)

        {

            m_Wnd = wnd;

            m_stoklar = stoklar;

        }

        #region IController Members

        public void Listele()

        {

            ListBox lst = (ListBox) m_Wnd.FindName(“lstStoklar”);

            lst.DisplayMemberPath = “Urun”;

            lst.ItemsSource = m_stoklar;

            lst.IsSynchronizedWithCurrentItem = true; 

        }

        #endregion

    }

}

Şüphesiz gerçek hayatta beklentiler uygulama yapısının daha karmaşık olmasını gerektirir. Ancak burada amaç; kılavuz olabilecek anlaşılırlığa sahip, basit bir örnek vermektir.

XAML Üzerinde Programatik İşlemler

Not : Bu yazı Aykut TAŞDELEN’in WPF kitabından alıntıdır izinsiz kullanımı suçtur ! Konuyla ilgili diğer kısımlar kitapta yer almaktadır.

XAML kodları ve dosyaları üzerinde programatik okuma ve yazma işlemleri gerçekleştirilebilir. System.Windows.Markup namespace’indeki XamlReader ve XamlWriter sınıfları bu işlemler için özelleşmiştir.

XamlReader sınıfına ilişkin Load() ve LoadAsync() metotları senkon ve asenkron biçimde xaml içeriğini uygun bir WPF nesnesine yüklemeye yarar.  Örneğin aşağıdaki kod, bir string değişkende tutulmakta olan xaml içeriğinin (bu bir .xaml dosyasından okunarak elde edilmiş de olabilirdi) Canvas nesnesine yüklenmesini ve bu içerikte bulunan btnTest isimli düğmenin FindName() ile bulunarak content’inin değiştirilmesini örneklemektedir.

string xmal = @”<Canvas Width=’400′ Height=’350′ xmlns=’http://schemas.microsoft.com/winfx/2006/xaml/presentation&#8217; xmlns:sys=’clr-namespace:System;assembly=mscorlib’ xmlns:x=’http://schemas.microsoft.com/winfx/2006/xaml’&gt;

<Rectangle Height = ‘100’ Canvas.Left = ‘100’ Canvas.Top=’100′ Fill=’Gray’>

<Rectangle.Width>

100

</Rectangle.Width>

</Rectangle>

<Polygon Stroke=’Blue’ Points=’0, 0 100, 100 50, 30′>

</Polygon>

<Button Name=’btnTest’ Width=’100′ Height=’30’ Canvas.Top=’50’ Canvas.Left=’60’> Okay </Button>

<ListBox Width=’200′ Height=’300′ Canvas.Left=’170′ Canvas.Top=’50’>

<Rectangle Width=’50’ Height=’15’ Fill=’Navy’>

</Rectangle>

<ListBoxItem> 200 </ListBoxItem>

<ListBoxItem> 300 </ListBoxItem>

</ListBox>

</Canvas>

“;

 

Canvas canvas = (Canvas) XamlReader.Load(
                new XmlTextReader(new StringReader(xmal)));

 

this.Content = canvas;

Button button = (Button) canvas.FindName(“btnTest”);

button.Content = “Test”;

 

Aşağıdaki örnekteyse bir Button nesnesinin Save() ile XAML’e kaydedilişi ve sonra tekrar yüklenişi gösterilmiştir :

Button btn = new Button();

btn.Height = 40;

btn.Width = 80;

btn.Background = Brushes.Azure;

btn.Content = “Deneme”;

 

// Kaydet

string strBtn = XamlWriter.Save(btn);

 

// Yükle

StringReader stringReader = new StringReader(strBtn);

XmlReader xmlReader = XmlReader.Create(stringReader);

Button btn2 = (Button)XamlReader.Load(xmlReader);

 

this.Content = btn2;